جامع السعادات
مرحوم مرتضی مطهری در کتاب «اصول فقه و فقه» ضمن شرح احول شیخ مرتضی انصاری (مولف دو کتاب معروف مکاسب در فقه و رسایل در اصول فقه) مینویسد:
ایشان «عازم زیارت مشهد شد و در کاشان با حاج ملا احمد نراقی صاحب کتاب مستند الشیعه [فی احکام الشریعه] و صاحب کتاب معروف جامعالسعاداتْ فرزند حاج ملامهدی نراقی سابقالذکر ملاقات کرد...»
اشتباهی که در اینجا سهواً رخ داده است مربوط است به انتساب کتاب جامعالسعادت (در اخلاق و حکمت عملی) به ملااحمد نراقی (معروف به فاضل نراقی). این کتاب که به زبان عربی نگاشته شده است از آنِ ملامحمدمهدی نراقی (پدر ملا احمد) است و کتاب معروف فرزند ایشان، یعنی ملا احمد نراقی، معراجالسعادة است که در واقع تلخیصی است از این کتاب به زبان فارسی با افزودن عناصری از وعظ و خطابه که بیشتر به کار عامۀ مردم بیاید، بر خلاف کتاب جامعالسعادات که برای خواص نوشته شده است.
چنین اشتباهی را نمیتوان ناشی از کماطلاعی مرحوم مطهری دانست، چه کاملاً از هویت این کتاب اطلاع داشته است و چنین سهوی احتمالاً بهدلیل تراکم مشاغل آن مرحوم بوده است و تعجیلی که برای تهیۀ کتابی درسی برای دانشجویان دانشکدۀ معقول و منقول آن زمان داشته است.
شگفتی من از انتشارات صدرا (متولی بازنشر آثار آن مرحوم) است که با توجه به بازچاپ مکرر این کتاب، چنین اشتباهی را همچنان بدون تصحیح رها کرده است.
کتاب «اصول فقه و فقه» از اوایل انقلاب تاکنون دهها بار چه بهصورت تکجلدی و چه در قالب کتابی حجیمتر (بهضمیمۀ کتابهای «منطق و فلسفه» و «کلام، عرفان و حکمت عملی») تجدید چاپ شده است و افزون بر این، در ذیل جلد بیستم مجموعهآثار ایشان هم چندین و چندبار دیگر به چاپ رسیده است.
آنچه انتشارات صدرا در زمینۀ آثار مرحوم مطهری بر عهده دارد صرفاً به حروفچینی جدید و تهیۀ فهارس مختلف محدود نمیشود، بلکه تصحیح انتقادی آن آثار را هم باید شامل شود.
جويباری هستيم كه دوست داريم به اندازه وسع مان جاري شويم. اگر ياريمان كنيد شايد رودخانه و دريا شويم.