خیلی سال پیش، شاید حدود 20 سال قبل، کتاب کوچکی به دستم رسید با عنوانی به این مضمون: چگونه انگلیسی را آسان و ارزان آموختم.

این کتاب را متأسفانه اکنون در اختیار ندارم و آنچه از آن در ذیل نقل می‌کنم صرفاً متکی به حافظه است.

     نویسنده در مقدمه‌ی کوتاه خود نوشته بود به‌دلیل مشغله‌ی کاری، فرصت شرکت در کلاس‌های عمومی آموزش انگلیسی را نداشته است و به‌سبب گرانی کلاس‌های خصوصی نیز نتوانسته است از این نوع آموزش بهره بگیرد. ولی به‌سبب نقشی که انگلیسی می‌توانسته است در زندگی شغلی او ایجاد کند ناگزیر بوده است به هرصورت که شده انگلیسی را بیاموزد. بعد از مدتی و بنا بر اصل احتیاج مادر اختراع است، روشی ابداع می‌کند که از طریق آن موفق می‌شود تا حد بسیار زیادی در آموختن و بکارگیری این زبان پیشرفت کند.

اما روش این مهندس چه بود؟

     او بعد از مدتی فکر‌کردن به این نتیجه می‌رسد که ارزان‌ترین منبع هرروزه‌ای که می‌تواند با آن دایره‌ی واژگان و ساختار خود را بسط دهد، روزنامه‌ی کیهان اینترنشنال (Keyhan International) چاپ ایران است که به زبان انگلیسی منتشر می‌شود. از این رو، هر روز، نسخه‌ای از این روزنامه را خریداری می‌کند، با کمک فرهنگ لغت، معانی اصطلاحات و ترکیبات و کلمات هر قطعه‌ی خبری را در روزنامه استخراج کرده و با پس و پیش کردن معانی و ساختارها در ذهنش، معنی آن قطعه‌ی خبری را می‌فهمد. همانطور که خود نیز اعتراف کرده است این کار در ابتدا برای او بسیار دشوار و زمان‌بر بوده است ولی بتدریج متوجه می‌شود که تنوع واژگان و اصطلاحات نهایتاً در یک بازه‌ی زمانی یک‌ماهه تکرار می‌شوند. به این معنی که اگر فرد آنقدر همت داشته باشد که یک ماه با کار فشرده و دقیق، روزنامه‌ی هر روز را کار کند و بفهمد، بعد از حدود یک ماه، بر تنوع واژگانی و اصطلاحی و ساختاری روزنامه اشراف می‌یابد و هر آنچه پس از آن در روزنامه می‌بیند تقریباً تکرار می‌شود و بتدریج از کثرت مراجعه به فرهنگ لغت کاسته شده تا جایی که صرفاً به مراجعات موردی محدود خواهد شد.

     و از آنجایی که روزنامه، مطالب مختلفی را پوشش می‌دهد (سیاسی، اقتصادی، ورزشی، علمی، اجتماعی، هنری و فرهنگی)، آن هم در سطحی عام و نه تخصصی، کاربر این روش، بعد از مدتی بر واژگان و اصطلاحات و ساختارهای این حوزه‌ها مسلط شده و براحتی با مطالبی که در این حوزه‌ها و به زبان انگلیسی نوشته می‌شود ارتباط برقرار می‌کند.

     کار مضاعفی که مهندس نویسنده‌ی کتاب انجام می‌دهد و باعث می‌شود سرعت درک متنش بالا رود این بوده است که هر روز علاوه بر روزنامه‌ی انگلیسی‌زبان کیهان، روزنامه‌ی فارسی‌زبان کیهان را نیز خریداری می‌کرده است. نکته‌ای که او با فطانت درمی‌یابد این است که تا حدود70 درصد مطالب اصلی روز، در دو روزنامه بصورت موازی کار شده‌اند. یعنی اگر مطلبی در روزنامه‌ی انگلیسی آمده است به احتمال زیاد، شکل فارسی آن نیز در روزنامه‌ی فارسی آمده است. از این طریق هر خبر انگلیسی را ابتدا در روزنامه‌‌ی فارسی ردیابی می‌کرده است، آن را می‌خوانده است، بعد به شکل انگلیسی همان خبر مراجعه کرده، و با سختی بسیار کمتری بر محتویات آن خبر، خصوصاً معادل‌های کلمات و اصطلاحات اشراف می‌یافته است.

     مهندس ما تا اینجا توانسته است کلمات را تشخیص داده آنها را به‌لحاظ بصری بفهمد. می‌گویم به‌لحاظ بصری، چون روزنامه صرفاً متن نوشتاری است و فایل صوتی ندارد که از طریق آن تلفظ کلمات را بفهمد. او برای این کار هم راه حلی می‌یابد.

     فراموش نکنیم که اکنون اوایل دهه‌ی هفتاد شمسی است و از موبایل و کامپیوتر و اینترنت و ماهواره و شبکه‌های انگلیسی‌زبان خبری نیست. از این رو، هر شب، اخبار انگلیسی رادیو ایران را گوش می‌دهد و کلمات خبرهایی را که در روز کار کرده است می‌شنود و به‌خاطر می‌سپرد. برای اطمینان بیشتر نیز اخبار انگلیسی هر شب را با ضبط صوت ظبط کرده و در صورت لزوم به آن مراجعه کرده و برای تمرین بیشتر، سعی می‌کند اخبار را روی کاغذ پیاده کند (تمرینی بسیار موثر برای تقویت درک شنیداری). بعد از مدتی، اخبار انگلیسی دیگر شبکه‌های رادیویی (انگلستان و آمریکا) را نیز به همین ترتیب کار می‌کند.

     آنگونه که خود نوشته است، بعد از مدتی به پیشرفتی خیره‌کننده در درک متون نوشتاری، درک اخبار انگلیسی، (و بعد از مدتی تمرین مکالمه) توانایی در ادای مقصود به‌صورت شفایی و (با تمرین گرامر انگلیسی) به توانایی در نگارش انگلیسی نائل می‌شود.

     نکته‌ی بسیار بسیار مهم این است که، نویسنده، همه‌ی این تمرینات را در زمان‌های مرده‌ی خود انجام می‌داده است و به‌یمن بهره‌برداری صحیح از این زمان‌های پراکنده در طول شبانه‌روز، توانسته است انگلیسی را بیاموزد.

     همه‌ی آنچه نوشتم در روزگاری اتفاق افتاده است که از تکنولوژی امروزین خبری نبوده است. اگر آن زمان چنین کاری، یعنی یادگیری ارزان و سریع انگلیسی، شدنی بوده است، امروزه به یمن انواع و اقسام تکنولوژی‌ها، انجام این کار قاعدتاً باید با سهولت بسیار بیشتری انجام شود.

مطالب فوق مقدمه‌ای بود بر آنچه در ذیل خواهم نوشت.

من اصول کلی روش ابداعی این مهندس خلاق را در بالا شرح دادم. آنچه در ادامه می‌نویسم انجام این روش با توجه با تکنولوژی امروزین است.

     شبکه‌ی انگلیسی‌زبان پرس تی‌وی (PressTv) ایران، اواخر دهه‌ی هشتاد خورشیدی راه‌اندازی شد و اکنون به جایگاهی رسیده است که با غول‌های رسانه‌ای جهان رقابت می‌کند. برنامه‌های این شبکه را از طریق گیرنده‌های دیجیتال براحتی می‌توان دریافت کرد. علاوه بر آن، وبسایت بسیار خوش‌ساخت آن نیز (http://www.presstv.ir/) شامل مجموعه‌ی بسیار بسیار متنوعی از اخبار و گزارش‌های مختلف است. از سیاسی و اقتصادی و فرهنگی گرفته تا اجتماعی و هنری و علمی. خبرها، جز گزارش‌ها و مقالات خاص، همگی در حدود 300 کلمه هستند و زبانشان نیز زبانی تقریباً ساده است و بعد از یک‌ماه سروکار داشتن با آن، می‌توان بر تنوع واژگانی و ساختاری آن مسلط شد. همچنین، برای تقویت تلفظ انگلیسی، از طریق وبسایت آن، می‌توان صدای شبکه‌ی تلویزیونی آن را نیز گوش داد و اگر سرعت اینترنتتان بالاست به‌صورت زنده می‌توان برنامه‌های شبکه‌ی تلویزیونی آن را مشاهده کرد.

     نکته‌ی دیگر اینکه تقریباً تمامی اخبار اصلی که از طریق روزنامه‌های فارسی‌زبان و اخبار سراسری تلویزیون قابل دریافت است، در وبسایت پرس‌تی‌وی نیز قابل دریافت است. از این مهم‌تر، کل اخبار انگلیسی این وبسایت به‌شکل فارسی هم موجود است! کافی است گزینه‌ی «فارسی» را در نوار منوی بالا انتخاب کنید. به همین راحتی. یعنی به‌جای خرید دو روزنامه، کافی است وبسایت را فارسی یا انگلیسی کنید.

     علاوه بر همه‌ی آنچه گفتم، بعد از مدتی که توانایی قابل قبولی حاصل شد، می‌توان از طریق این وبسایت نگارش انگلیسی را نیز تقویت کرد! چگونه؟!

     هر خبر و گزارشی، در انتهای خود جایی دارد که می‌توان نظر گذاشت و دیدگاه خود را نسبت به آن ابراز کرد. اگر انگلیسی قابل فهمی بکار ببرید، ظرف یکی دو ساعت نظرتان ثبت و قابل مشاهده می‌شود. همچنین، می‌توانید با دیگر کاربرانی که ممکن است از کشورهای دور و نزدیک هم باشند وارد بحث و گفتگو شد. این امکان، باعث افزایش انگیزه‌ی یادگیرنده برای تقویت مهارت نوشتن می‌شود و او را وا می‌دارد هرچه بیشتر کلمات و اصطلاحات را یاد گرفته، یادداشت کرده و از آن در نظرهایش استفاده کند.

     برخی از برنامه‌های این شبکه را براحتی می‌توانید دانلود کنید و بارها و بارها گوش دهید و از این طریق هم تلفظ خود را تقویت کرده و هم درک شنیداری خود را افزایش دهید.

نکته‌ی آخر این که این روش برای کسانی مناسب است که حداقل در حدود کتاب‌های دبیرستان با انگلیسی آشنایی داشته باشند

     برای کمک به کسانی که از این طریق می‌خواهند انگلیسی خود را تقویت کنند سه کتاب پیشنهاد می‌کنم که در طول دوره‌ی زبان‌آموزی، کمک‌کار آنها خواهد بود:

1-     فرهنگ انگلیسی به فارسی هزاره/ دکتر علیمحمد حق‌شناس و دیگران/ انتشارات فرهنگ معاصر

2-     فرهنگ جامع لغات و اصطلاحات سیاسی (انگلیسی به فارسی)/ دکتر مهدی نوروزی خیابانی/ نشر نی

3-     انگلیسی؛ از دبیرستان تا دانشگاه (دستور زبان انگلیسی)/ عباس فرزام/ انتشارات باستان

     با روزی یک تا دو ساعت کار دقیق و با تمرکز، آنهم نه لزوماً پیوسته، بلکه پراکنده و در مواقع مختلف شبانه‌روز، بعد از حدود یک تا دو ماه می‌توان به چنان پیشرفتی رسید که از ابتدا اصلاً تصورش را هم نمی‌کردید.

خواستن توانستن است.

(اگر خوانندگان درباره‌ی کم و کیف این روش پرسش‌هایی در ذهن دارند و یا در طول انجام این روش برایشان مطرح شد، ذیل همین پست نظر بگذارند تا در اسرع وقت و به قدر توان به آنها پاسخ دهم.)